ANADOLU BAHARATI
Beyaz etlerde, çorbada, kremalı yemeklerde, mantarlı yemeklerde kullanılabilir.
5 kişilik
Tavuk Sote:
1 kg tavuk kuşbaşı zeytinyağında sotelenir. İçerisine bir adet soğan, iki adet kırmızı biber, yeşil biber, mantar ve isteğe göre havuç eklenir. Sebzeler biraz sotelendikten sonra içerisine “ANADOLU BAHARATI” ve bir bardak su eklenir. Kısık ateşte sebzeler yumuşayıncay kadar pişirilir ve sıcak bir şekilde servis edilir. Afiyet olsun!
İçli Kabak:
En kalınlarından seçtiğimiz kabaklar uzunlamasına ikiye bölünür. Her parçanın içi tek tek oyulur, kenara alınır ve kabaklar isteğe göre kızartılır veya haşlanır. Tavaya konulan bir miktar zeytinyağının içerisine öncelikle havuç, biraz sotelendikten sonra, soğan, kenara aldığımız iç kabak ve “ANADOLU BAHARATI” eklenir ve pişirilir. Pişen bu iç, kabakların içerisine yerleştirilir. İsteğe göre kabakların üzerine kaşar peyniri eklenip fırına sürülür. Sıcak ve yanında domatesli pirinç pilavı ile servis edilebilir. Afiyet olsun!
ACI KÖRİ
Hindistana özgü 10-12 çeşit baharatın karışımından oluşan köri baharatının acı versiyonudur. Her türlü yemekte kullanılabilir.
Saçaklı Mücver:
Kibrit çöpü kalınlığında ve uzunluğunda kesilenpatates,havuç,kabak ve tavuk geniş ve derin bir kaseye konulur. Ayrı bir yerde malzemenin miktarına göre maden suyu, un ve “ACI KÖRİ” ile boza kıvamında bir sos hazırlanır. Bu sos sebzelerin üzerine dökülür ve iyice karıştırılıp 15 dakika dinlendirilir. Yağ ile kızdırılan tavanın içerisine bu karışım büyük bir kaşık yardımıyla konulur, kızartılır. İsmini saçaklı görüntüsünden alan bu yemek kıyılmış maydanoz ile servis edilir. Afiyet olsun!
TANE BALIK BAHARATI
Beyaz tane biber, kişniş, kırmızı tane biber, defne yaprağı ve biberiyenin karışımından oluşur. Balıkları marine etmek için kullanılır. Ayrıca değirmen ile çekilip balığın üzerine serpilebilir.
BALIK BUĞULAMA:
Bir tepsinin içerisine kalın halka soğan,domates ve limon dizilir. Üzerine balıklar dizilir ve bir kat daha soğan ve limon dizilir, üzerine zeytinyağı gezdirilir. Bir su bardağı su (balığın miktarına göre su oranı artırabilir) içerisine bir yemek kaşığı “TANE BALIK BAHARATI” eklenir, karıştırılıp balığın üzerine gezdilir. Daha sonra, tepsi yağlı kağıtla kapatılıp fırına sürülür. Salata ile ikram edilir. Afiyet olsun!
TOZ BALIK BAHARATI
BALIK KIZARTMA
Balığın miktarına göre ayarlanan unun içerisine bir yemek kaşığı “TOZ BALIK BAHARATI” konulup karıştırılır. Yıkanmış ve süzülmüş balık bu una bulanır, biraz dinlendirildikten sonra kızatırlır, sumaklı soğan salatası ile servis edilir. Afiyet olsun!
LÜFER KIZARDI
Bir çanağın içerisine üç adet yumurta kırılır, iki kaşık un, bir çay kaşığı kabartma tozu, iki kaşık su ve “TOZ BALIK BAHARATI” eklenir, çırpılır. Lüferler bu karışıma bulanıp kızartılır. Kaşık salatası ile servis edilebilir. Afiyet olsun!
CAJUN BAHARATI
Toz biber, karabiber, sarmısak tozu, kekik, fesleğen gibi baharatların karışımından oluşur. Uzakdoğu ve güney Amerika mutfağında sıkça kullanılır. Et yemeklerinde lezzeti arttırır.
CAJUN TAVUK:
4 adet tavuk göğsü “CAJUN BAHARATI”na bulanır ve üzerlerine hafif limon sıkılır. Tavada iki tarafı da renk değiştiriecek şekilde hafif kzıartılıp, 10 dakikalığına fırına sürülür. Fırından çıkarılan tavuklar julyen usulü doğranır. Diğer bir yanda bir tavanın içerisine zeytinyağına “CAJUN BAHARATI” eklenir, karıştırılır. Ardırdan buna güneşte kurutulmuş, yine julyen usulü doğranmış domatesler,biraz krema ve tavuklar eklenir, karıştırılır. Bu karışım önceden hazırlanmış makarnanın içerisine katılacağı gibi tavuklar doğranmadığı takdirde tek başına ana yemek olarak da servis edilebilir. Afiyet olsun!
CAJUN BAHARATI İLE MARİNE ETMEK:
Kırmızı etlerinizi veya tavuklarınızı “CAJUHN BAHARATI” ile her yemeğe uygun şekilde marine edebilirsiniz. Etlerin üstüne zeytinyağı, bir miktar yoğurt veya süt (etin yumuşamasına yardımcı olur) ve “CAJUN BAHARATI” eklenir, iyice harmanlanıp en az 2 saat dinlendirilir.
ÇİĞKOFTE BAHARATI
Çemen, tatlı toz biber, kimyon, kekik, yenibahar gibi baharatların karışımından oluşur. Etli ve etsiz çiğköfte yapımında kullanılır.
PATATESLİ ÇİĞKÖFTE:
Bir küçük kase köftelik bulgur üzerini biraz aşacak kadar su ile ıslatılır, 15 dakika ağzı kapalı biçimde bekletilir. Yumuşayan bulgura 3 adet orta boy haşlanmış patates rendelenir, bir adet soğan, üç diş sarmısak, bir kaşık biber salçası, iki kaşık domates salçası, bir adet limon sıkılır, bir çay bardağı zeytinyağı ve “ÇİĞKÖFTE BAHARATI” eklenir ve yoğurulur. En son kıyılmış maydanoz eklenip sıkmalanır. Süzme yoğurttan yapılmış ayran ile servis edilebilir. Afiyet olsun!
DOLMA BAHARI
Ağırlıklı olan yenibahar ve birkaç diğer baharatın karışımından oluşur. Zeytinyağlı dolmalarda kullanılır.
ZEYTİNYAĞLI PAZI DOLMASI:
Sıcak suda biraz haşlanan pazılar bir tepsiye açık şekilde dizilir, soğumaya bırakılır. Tavada yağ konulmadan pembeleşinceye kadar kavrulan “Bergama çam fıstığı”nın üzerine zeytinyağı ve doğranmış bol soğan eklenir, kavrulmaya devam edilir. Daha sonra eklenen yıkanmış pirinç kavrulur ardından “DOLMA BAHARI” tuz, şeker, dolmalık üzüm (kuş üzümü) ve nane eklenir. Pilava konulanın yarısı kadar su konulup, kapağı kapatılıp demlenmeye bırakılır. Pişen iç, pazılara sarılır, üzerine limon dilimleri, tuz ve yağ gezdilirip, suyu eklenir ve üzerine ağır birşey konularak pişirilir.
FAJITA BAHARATI
Sarmısak tozu, soğan tozu, nane, tuz gibi baharatların karışımlarından oluşan baharat, genellikle Meksika kökenli Fajita isimli yemekte kullanılır.
FAJITA (ET İLE)
Zeytinyağı, limon suyu ve “FAJITA BAHARATI” ile bir sos hazırlanır. Kişi miktarına göre ince ve uzun bir şekilde kesilen dana biftekler bu sosa yatırlır ve en az bir saat dinlendirilir (marine süresi uzadıkça lezzet artar). Marine edilmiş bu etler bir tavada kendi yağı ile biraz tuz eklenerek kızartılır. Başka bir tavada, halka doğranmış soğan, taze yeşil ve kırmızı biber zeytinyağı ve biraz “FAJITA BAHARATI” ile kızartılır. En son olarak kızartılan et ve sebzeler birbirine karıştırılıp, lavaş veya torilla ekmeği ile yanında koyu krema, avakado sosu ve salsa sosu ile servis edilir. Afiyet olsun!
FAJITA BAHARATI İLE MARİNE ETMEK:
Kırmızı etlerinizi veya tavuklarınızı “FAJITA BAHARATI” ile her yemeğe uygun şekilde marine edebilirsiniz. Etlerin üstüne zeytinyağı, bir miktar yoğurt veya süt (etin yumuşamasına yardımcı olur) ve “FAJITA BAHARATI” eklenir, iyice harmanlanıp en az 2 saat dinlendirilir.
GARAM MASALA
GARAM MASALA’LI “YUHALI” PİLAV:
Bir tavada doğranmış soğan ve iç badem kavrulur, üzerine pirinç eklenip kavurmaya devam edilirken “GARAM MASALA” ve kuş üzümü eklenir, diri bir pilav pişirilir. Yağlanmış tepsiye bir adet yufka serilir. Pişen pilav yufkanın içerisine konur. Kenarlarından sarkan yufka tepsinin içine kıvrılıp, açıkta kalan kısıma ikinci bir yufka serilir. Üzerine bir yumurta, iki kaşık yoğurt ve biraz zeytinyağından oluşan çırpılmış sos sürülür ve fırına verilir. Üzeri kızarıncaya kadar pişirilir, dilimlenip servis yapılır. Arzu edilirse yufkanın dörde bölünmüş haliyle tek porsiyonlar olarak da pişirilebilir. Afiyet olsun!
KAHVALTILIK BAHARAT&ÇEMEN
Çemen tozu, poy, tatlı toz kırmızı biber, zahter, nane gibi baharatların karışımından oluşur. Aynı zamanda halk arasında çemen olarak da bilinir ve kullanılır. Kahvaltılarda zeytinyağıyla beraber karıştırılıp ekmek banarak yendiğinde iştah açma etkisine sahiptir.
ÇEMEN:
Salça, sarmısak, ceviz,tuz ve “KAHVALTILIK BAHARAT” yağ ile karıştırılıp kahvaltılarda kızartılmış ekmeğe sürülür.
KEBAP BAHARATI
EV KEBABI:
Kuzu kıymasının içerisine biber salçası, rendelenmiş soğanın suyu, kıyılmış maydanoz ve “KEBAB BAHARATI” konur, iyice yoğrulur. Yoğrulmuş harç dikdörtgen bir kalıba iyice bastırılır, dilimlenecek kıvama gelinceye kadar buzlukta bekletilir. Buzluktan alınan kebap, iki parmak eninde boylamasına kesilir. Yağsız teflon tavada ızgara gibi pişirilir. Isıtılan lavaşların içerisine sumaklı soğanla birlikte sarılır, ayran ile servis edilir. Afiyet olsun!
BİBERLİ KEBAP DOLMA:
Kıyma, soğan, sarmısak, biber ve domates salçası, maydanoz, ufak doğranmış taze kırmızı biber ve “KEBAB BAHARATI” eklenir. Yoğurulan harç biberlerin içerisine doldurulur tepsiye dizilir. Diğer bir tarafta bir bardak suyun içerisine salça, tuz ve yağ konulur, çırpılıp dolmaların üzerine dökülür, yağlı kağıtla kapatılan tepsi fırına sürülür. Yoğurtla servis edilebilir. Afiyet olsun!
KEK-PASTA BAHARATI
İçerisinde kakao, muskat,vanilya tarçın ve karanfil gibi baharatların bulunduğu bu karışım keklerde, pastalarda, pandispanyada ve çöreklerde kullanılabilir. Ayrıca ekmek yaparken hamurun içine atıldığında değişik bir aroma verir.
MEYVE KURULU, FINDIKLI KEK
Üç yumurta, bir buçuk su bardağı şeker iyice çırpılır. Köpük köpük olduğunda bir su bardağı süt, bir su bardağı sıvı yağ eklenir. Üzerine kek hamuru kıvamına gelinceye kadar un ve kabartma tozu eklenir, en sonunda içerisine fındık ve meyve kurusu eklenir, tahta kaşıkla kıvama gelinceye kadar karıştırılır. Yağlanmış kek kalıbına dökülen malzeme önceden hafif ısıtılmış fırında 170° ısıda pişirilir. Afiyet olsun!
PUDRA ŞEKERLİ KOLAY KURABİYE:
İri kıyılmış bir çay bardağı ceviz, küçük doğranmış bir çay bardağı kayısı, 250 gr katı yağ, bir paket kabartma tozu, bir çay bardağı pudra şekeri ve yumuşak bir kıvama gelinceye kadar un eklenir. Yoğurulan hamurdan küçük parçalar koparılıp kurabiyeler yapılır, önceden ısıtılmış fırında hafif pembeleşinceye kadar (10-15 dakika) pişirilir. Fırından çıkarılan sıcak kurabiyeler pudra şekerine bulanır ve ev yapımı limonata ile ikram edilir. Afiyet olsun!
KÖFTE BAHARATI
Kimyon, tatlı toz biber, yenibahar, karabiber, kişniş, muskat, tarçın, zencefil gibi baharatların karışımından oluşur. Köftelerde, çorbalarda ve et yemeklerinde kullanılır.
MEYHANE PİLAVI:
Biraz kavrulan kıymaya kuru soğan eklenip kavurmaya devam edilir. Daha sonra içerisine bulgur eklenir ve biraz kavrulduktan sonra “KÖFTE BAHARATI” biber ve domates salçası eklenip karıştırılıp suyu konulur, pişirilir. Pişen pilava bol maydanoz doğranır, karıştırılır, kapağı kapanıp dinlendirilir. Acı ayran ile servis edilebilir (acı ayran tarifi osmanlı baharatı bölümündedir). Afiyet olsun!
YUMURTALI KÖFTE:
Bir kaba soğan, yağsız kıyma,bir adet yumurta, tuz ve “KÖFTE BAHARATI” konulur, iyice yoğurulur. Yoğrulan hamurdan iri parçalar halinde koparılır, içine yumurta girecek şekilde oyulurç (içli köfte gibi). İçerisine haşlanmış yumurta yerleştirilip, kapatılır. Yağda kızartılır. Kızarmış köfteler dilimlenip üzerine salça, “KÖFTE BAHARATI”, yağ ve su eklenmiş bir sos hazırlanıp, dökülür.
LİMON-KARABİBER
BİFTEK DİNLENDİ:
Bir kaseye zeytinyağı ve “LİMON-KARABİBER” konulur, karıştırılır. Bu karışım bifteklerin üzerine dökülür, iyice karıştırılıp, 2-3 saat dinlendirilir. Bir tavada soğan,mantar ve taze kırmızı biber sotelenir. Daha sonra, bir kalıba bir kat dinlenmiş olan biftek, bir kat hazırlanan harç ve son kat olarak yine bitek konulur. Üzerine yağlı su gezdirilir, aluminyum folyo ile kaplanıp fırına sürülür. Afiyet olsun!
OSMANLI BAHARATI
KUSKUS SALATASI:
Haşlanan kuskus geniş bir kaseye alınır. İçerisine, mısır, salatalık turşusu, taze kırmızı biber, dereotu,maydanoz, taze soğan, limon, zeytinyağı ve “OSMANLI BAHARATI” eklenip karıştırılır, servise sunulur. Afiet olsun!
ACI AYRAN:
Süzme yoğurttan koyu bir ayran yapılır içerisine yeşil acı sivri biber küçük küçük doğranır, “OSMANLI BAHARATI” eklenir, iki adet kabuğu ile rondodan geçmiş salatalık eklenir, dolapta 1-2 saat ağzı kapalı biçimde bekler. Daha sonra süzülüp ikram edilir. Özellikle çiğköfteye ve bulgur pilavlarına çok yakışır. Afiyet olsun!
OSMANLI KAVURMASI:
Kuşbaşı doğrnmış kuzu eti suyunu salmaması için kızgın yağa atılır, biraz kavrulur. İçerisine arpacık soğan, taze kırmızı, yeşil biber eklenir, kavrulur. Daha sonra kabuğu soyulmuş domates ve “OSMANLI BAHARATI” eklenir. Altı yavaş bir biçimde etler yumuşayıncaya kadar pişirilir. Tamamen piştikten sonra taze soğanın yeşil kısımları doğranıp eklenir, beyaz pirinç pilavı ile servise sunulur.
MEZELİK:
Kabuğu soyulmuş domates küçük küçük doğranır, sarmısak,ceviz, az salça,az galeta unu,zeytinyağı,limon ve “OSMANLI BAHARATI” eklenir, karıştırılıp taze naneyle servis edilir.
SAFRAN
SAFRANLI PİLAV
20-25 dakika kaynar suda bekletilip, yıkanıp süzülen pirinç tencereye konur. Ayrı bir yerde, yarım kahve fincanı sıcak suyun içerisine katılan “1. KALİTE SAFRAN” yarım saat bekletilir. Bu su, isteğe göre pirince konulacak tavuk veya et suyuna eklenir. Tavada kabukları ayıklanmış badem yağda çevrilir içerisine pirinçler eklenir. Bir dakika kadar arada tahta kaşıkla çevrilen pirinç ve bademlere hazırlanan safranlı su ilave edilir, suyu çekene kadar pişirilip, demlenilir, sıcak bir şekilde ana yemeğin yanında servis edilir. Afiyet olsun!
SALATA BAHARATI
Reyhan, fesleğen, nane, biberiye ve sumak gibi baharatların karışmasıyla elde edilir. Her türlü salatada kullanılabilir. Zeytinyağı ve sirkede bir süre bekletilip salataya eklenebilir.
BULGUR SALATASI:
Pilavlık bulgur bir kaba konur, tuz eklenir. Üstünü bir parmak aşacak kadar kaynamış su eklenir, ağzı kapanır, bulgur yumuşayıncaya kadar (15-20 dakika) demlenir. Daha sonra içerisine salça, zeytinyağı eklenerek yeniden karıştırılır. Bu karışımın içerisine taze soğan, maydanoz,dereotu,salatalık,domates ve “SALATA BAHARATI” eklenerek karıştırılır ve servis edilir. Afiyet olsun!
SUCUK BAHARATI
Yenibahar, kimyon, muskat, kırmızıbiber ve kişniş gibi baharatların karışımından oluşur. Sucuk yapımında kullanılır. Kıyma içinde kullanıldığında ev sucuğu olarak yenilebilir.
EVDE SUCUK KÖFTE:
Bir kaba kuzu kıyması ve “SUCUK BAHARATI” eklenip iyice yoğurulur. Bu harçtan ceviz büyüklüğünde yapılan yassı köfteler kızartılır, bir tabağa alınır. Tavada kalan yağa salça eklenir, biraz karıştırıldıktan sonra su eklenir. Su kaynadığında köfteler konulur, karıştırılır ve biraz pişirilir. Pazar kahvaltıları için ideal bir seçimdir. Afiyet olsun!
ŞİNİTZEL BAHARATI
Şinitzellerin bulandığı galeta ununa karıştırılan bu baharat tavuğa ayrı bir lezzet verir. Afiyet olsun!
TARHANA BAHARATI
EV YAPIMI TARHANA TARİFİ
Bir buçuk kilo kuru soğan halka şeklinde doğranıp tencereye dizilir. Üzerine taze kırmızı biber, küp doğranmış domates, doğramadan demet halinde maydanoz ve dereotu konur. İçerisine tuz ve “TARHANA BAHARATI” eklenen bu karışım kısık ateşte pişirilir. Pişen karışımdan demetler çıkarılıp yine karışımın içerisine süzülüp soğumaya bırakılır. Diğer bir kapta ortası havuz şeklinde açılmış unun içerisine süzme yoğurt, ve süzgeçten geçirilmiş sebzeli karışım eklenir, çok sert bir hamur olacak şekilde un ile yoğurulur. 10 gün boyunca üstü temiz bir bezlke örtülmüş bu hamur her gün bir iki dakika yoğurulur. Bu süreni sonunda büyükçe bir bez parçının üzerine çimdik çimdik koparılmış bu hamur parçaları dizilir. Yarım gün (12-14 saat) ön tarafı ve aynı oranda arka tarafı kurutulur. Kurutulan parçalar rondo yardımıyla öğütülüp çorba yapımına hazır hale getirilir.
TAVUK BAHARATI
Köri, kimyon, biberiye, tatlı toz biber gibi baharatların karışımından elde edilir. Her türlü tavuk yemeğinde kullanılır. Yoğurt ve zaytinyağıyla karıştırılan baharat ile tavuk marine edilebilir.
MARİNE EDİLMİŞ TAVUK
Bir kaba zeytinyağı, halka doğranmış soğan, salça, iki kaşık süt ve “TAVUK BAHARATI” konulur ve marine edilmek üzere tavuklar içine yatırılır. Marine süresi uzadıkça lezzet artar. Marine edilmiş tavuk bir kaç yerden delinmiş fırın torbasına konulup, önceden hafif ısıtılmış fırına sürülür. Fırında kızarmış patates ile servis edilebilir. Afiyet olsun!
BEŞAMEL SOSLU PATATES
Az haşlanmış patatesler halka şeklinde kesilir ve yağlanmış fırın tepsisine dizilir.
Diğer tarafta patatesin miktarına göre içerisine “TAVUK BAHARATI” ve biraz krema eklenmiş beşamel sos hazırlanır. Bu sos tepsideki patatesin üzerine konulur. Biraz pişirildikten sonra fırından çıkarılıp üzerine kaşar peyniri rendelenir, yeniden fırına sürülür. Kaşar peynirler eridiğinde fırından çıkarılıp servis yapılır. Afiyet olsun.
TUZOT
Tuzun kullanıldığı her yerde, tuz yerine kullanılabilir.
YEŞİL KÖRİ
Tayland’a özgü bir karışım olan yeşil körinin içerisinde 20’e yakın baharat bulunmaktadır. Bu baharat karışımı et yemeklerinde, çorbalarda ve soslarda kullanılabilir.
TAYLAND USÜLÜ YEŞİL KÖRİLİ TAVUK
Rondonun içerisine bir adet doğranmış soğan, 2 diş sarımsak, 1-2 tane sivri biber, soya sosu, taze nane ve “YEŞİL KÖRİ” konulup, karıştırılır. Tavaya konulan bu karışımın içerisine zeytinyağı, çok az krema konulur bir dakika kadar karıştırılır. Daha sonra içerisine tavuk parçaları konulur ve üzerine su eklenip tavuklar pişinceye dek ara sıra karıştırılarak kaynatılır. İsteğe göre içerisine taze kırmızı ve yeşil biber de eklenebilir. Hafif sulu kalan tavuk piştikten sonra çin usülü pilav ile servis edilebilir. Afiyet olsun!
ZAHTER
Hatay yöresine özgü bir baharat karışımıdır. İçerisinde kavrulmuş nohut, leblebi, melengiç (yabani antep fıstığı), kavun ve karpuz çekirdeği, buğday, mayana (rezene), küzbara, kimyon, sumak, susam, biber, tuz gibi baharatlar ilave edilir. Kahvaltılarda kullanılır. Orta doğu’ya özgü Suriye, Lübnan ve çevresinde kullanılan zahterde ise sumak, susam ve zahter baharatları içerir.
ZAHTERLİ TUZLU KURABİYE:
Oda ısısında yumuşatılmış 100 gr katı yağa bir çay bardağı süt, bir tatlı kaşığı kabartma tozu, bir çay bardağı zeytinyağı, bir yumurta sarısı,iki yumurta akı, “ZAHTER” ve kulak memesi kıvamına gelinceye kadar un eklenip yoğurulur.
Hamurdan saç örgüsü şekli verilerek kurabiyeelr yapılır, üzerine yumurta sarısı sürülür, çörekotu veya susam ekilip 170° de üzeri kızarıncaya kadar pişirilir. Afiyet olsun!
VANİLYA ÇUBUĞU
VANİLYA ÇUBUĞUNUN KULLANILIŞI
Vanilya çubukları ortasından boyuna bıçak yardımıyla yarılır.içerisindeki vanilya tohumları alınır, isteğe göre kullanılır.
Eşitlikleri ise;
1 vanilya çubuğu 1 tatlı kaşığı saf dövülmüş vanilya tohumuna eşittir
1 vanilya çubuğu 3 tatlı kaşığı vanilya ekstresine eşittir
1 vanilya çubuğu yarım tatlı kaşığı vanilya nektarına eşittir.
1 vanilya çubuğu 4 paket hazır vanilya paketine eşittir.
Kullanılabileceği yerler: tüm vanilyalı tatlılar örneğin krem brüle, pudingler, kekler ve kurabiyelerdir.
VANİLYA ÇUBUKLARI
Mikser yardımıyla 4 yumurta akı içerisine bir çimdik tuz atılarak çırpılır. İçerisine pudra şekeri katılıp iyice çırpılır. Bir kenara biraz bu karışımdan ayrılır. Kalan karışıma vanilya tohumları ve ezilmiş badem eklenir, hamur halinceye dek karıştırılır. Dikdörtgen bir kaba konulan bu karışım ince şeritler halinde boyuna kesilir. Kesilen parçalar yağlı kağıt üzerine yerleştirilir. Üzerine hafifçe kenara ayrılmış olan karışım konulur. Önceden ısıtılmış olan fırında üzeri hafif kahverengi olana dek pişirilir. Soğuduktan sonra servis edilir. Afiyet olsun.
LOHUSA ŞERBETİ
20 kişilik lohusa şerbeti hazırlamak için ½ kg. lohusa şekeri, 5 su bardağı toz şeker , 15 adet karanfil, 3-4 kabuk tarçın, 15-20 bardak su gerekmektedir. Bir tencereye su, şeker ve lohusa şekeri konulur ve yarım saat kaynatılır. Kabuk tarçın ve karanfiller bir tülbente sarılır ve tencerenin içine atılarak kaynatmaya devam edilir. Hazırlanan şerbet süzülerek arzuya göre sıcak veya soğuk ikram edilir.
AREV’İN EV YAPIMI LİKÖRÜ
Bir şişeye 1 kg vişne saplarıyla beraber, 1 kg şeker, 2-3 parça zencefil, 1 yemek kaşığı karanfil,1 yemek kaşığı kakule, 3 kabuk tarçın, 350 ml etil alkol, 750 ml su, muskat 1 tane , 3 iri tane damla sakızı, amber veya çok az bergamot esansı konur. Eriyene kadar (10 gun kadar) ağzı hava almayacak şekilde çalkalanır . 2-2,5 ay karanlıkta hiç açmadan bekletildikten sonra içime hazır hale gelir.
KEFİR
Kefir yapılışında kullanılan süt kaynatılır ve metal olmayan (tercihan cam) bir kap içinde ılıtılır (süt temiz ise kaynatılmayabilir).Üzerindeki kaymak tabakası alınır ve 1 çorba kaşığı kadar kefir mayası atılır ve süt iyice karıştırılır. Kabın kapağı kapatılır ve süt 20-25 C 'de kalacak şekilde kap bir yere bırakılır. Mayalanacak kab soba ya da kalorifer yakınına getirilir. Çevre ısısı düşük ise kabın etrafı bezle sarılır. Kabın 20-30°C' lerde olması sağlanır. Kap içindeki süt normal olarak 18-24 saat sonra pıhtılaşır. Maya miktarı düşük ve ortam soğuk ise pıhtılaşma gecikir. Mayalanmış süt madeni olmayan bir tel süzgeçten ya da tülbentten süzülür. Süzgeç üzerinde kalan daneler tekrar maya olarak kullanılır. Kefir mayası (taneleri) hemen kullanılmayacaksa ağzı kapalı bir cam kavanoz içinde buzdolabında saklanır. Bazıları kefir tanelerini saklamadan önce yıkarlar. Eğer yıkama yapacaksanız kefir tanelerinin zarar görmemesi için klorsuz su kullanın. Saklanmak istendiği zaman daneleri örtecek kadar bardağa su koymak gerekir.
LİMONATA PERVOSH
İyice yıkanmış bütün limonlar biraz sirkeli suda bekletildikten sonra gelişigüzel rondonun içerisine doğranır. İçerisine limonun miktarına göre toz şeker,nane,fesleğen,biberiye, bir yaprak defne eklenip, iyice çekilir. Çekildikten sonra az bir suyla karıştırılıp, ağzı kapalı bir biçimde 2-3 saat buzdolabında bekletilir. Dolaptan çıkarılan karışım süzüldükten sonra sulandırılır, şişelenir, dolapta saklanır.
AROMALI İÇECEKLER
Soğuk süt blendera konulur. İçerisine bir paket krem şanti (veya dondurma), buz, şeker ve isteğe göre “GIDA AROMASI” (acıbadem,bergamot,çilek,ahududu, fındık,antep fıstığı,vanilya, tarçın,çikolata,kahve, kivi, muz.....) eklenip,köpük köpük oluncaya kadar çekilip, isteğe göre karanfille servis edilir.
- Baharatlarınızı ağzı sıkıca kapanmış cam kavanozlarda, güneş ışığından ve nemden uzak yerlerde sakladığınız taktire (tercihen mutfak dolabınızda) tazeliğini bir yıldan daha uzun süre koruyacaktır.
- Kekik, nane gibi yaprak baharatlar kullanılmadan önce avuç içinde ufalanırlarsa daha çok aroma vereceklerdir.
- Soğan tozu tuz yerine lezzet verici olarak kullanılabilir.
- Soslarınızı koyulaştırmak için ararot kullanabilirsiniz.
- Safran kullanırken ölçüye dikkat edilmeli ve kullanılmadan önce ufalanmalıdır.
- Maudonoz kurusu, tatlı pul biber, zerdeçal, reyhan gibi baharatlar yemeklerinizi renklendirmek için kullanılabilir.
- Tane biber çeşitlerini yemeğin pişmesine yakın bir zamanda eklerseniz aromalarını koruyacaklardır.
- Hazırladığınız yemek açık renkli ise karabiber yerine beyazbiber kullanmanız daha şık görünmesini sağlayabilir.
HANGİ YEMEKLERDE HANGİ BAHARAT KULLANILIR?
- ETLER
Adaçayı, Biberiye, Defne Yaprağı, Hardal, Kakule, Karabiber, Karanfil
Kekik, Kereviz tohumu, Toz kırımızı biber, Kimyon, Köfte baharı, Köri
Maydanoz, Mercan Köşk, Rezene, Roka, Sarımsak, Zahter, Sumak, Soğan, Tarhun, Tarçın, Tere, Yenibahar, Zencefil, Kişniş, Besbase, Zerdeçal, Pul biber, Dere otu.
- KANATLILAR
Adaçayı, Ardıç, Biberiye, Kapari, Köri, Safran, Soğan, Zencefil, Kimyon, Kişniş, Yenibahar, Anason, Defne yaprağı, Dere otu, Mercanköşk, Hardal tohumu, Muskat, Toz Kırmızı Biber, Maydanoz, Tarhun, Kekik, Nane, Zerdeçal.
Biberiye, Defne yaprağı, Fesleğen, Karabiber, Kekik, Mercan köşk, Rezene, Roka, Tere, Beyazbiber, Anason, Zencefil, Tarhun.
Haşhaş tohumu, Kakule, Köri, Susam, Tarhun, Zahter, Mahlep, Kişniş, Vanilya, Krem tartar, Karbonat, Deniz tuzu, Kabartma tozu, Kakao, Keten tohumu, Hardal tohumu, Çörekotu, Pudra Şekeri, Muskat, Besbase, Dolmalık fıstık, Kuş Üzümü, Süt tozu.
Adaçayı, Defne yaprağı, Fesleğen, Hardal, Karabiber, Karanfil, Sarımsak, Soğan.
- TURŞULAR
Demir hindi, Dereotu, Hardal tohumu, Kapari, Sarımsak, Soğan.
Muskat, Dereotu, Dolma baharı, Karabiber, Kişniş, Mercan Köşk
Soğan, Yenibahar, Nane, Reyhan.
Defne, Feslegen, Adaçayı, Demirhindi, Karabiber, Kekik, Kereviz tohumu, Kişniş, Maydanoz, Mercanköşk, Nane, Rezene, Safran, Sarımsak, Zahter, Soğan, Zencefil, Zerdeçal, Sarmısak tozu, Soğan tozu.
Adaçayı, Biberiye, Demirhindi, Fesleğen, Haşhaş tohumu, Karabiber, Karaman Kimyonu, Karanfil, Kereviz Tohumu, Kırımızı biber, Kişniş, Maydonoz, Nane, Roka, Sarımsak, Sater, Sumak, Soğan, Tarhun otu,Tere.
- SOSLAR
Aspir, Biberiye, Muskat, Demirhindi, Dereotu, Fesleğen, Kapari, Karabiber
Karanfil, Kekik, Kırımızı Biber, Kimyon, Mercan köşk, Rezene, Safran, Sarımsak, Soğan, Zencefil.
- PİLAVLAR
Karabiber, Safran, Soğan, Yenibahar, Kekik, Nane, Tarhun, Köri, Maydanoz, Dereotu, Kimyon, Köri, Muskat, Zerdeçal, Safran.
- PASTALAR
Gıda Boyası, Tarçın, Tere, Zencefil, Karanfil, Vanilya, Kakule, Kakao, Yenibahar, Muskat, Mahlep, Sahlep, Süt tozu, Hindistan Cevizi.
Yenibahar, Anason, Tarçın, Karanfil, Zencefil, Zerdeçal, Muskat, Besbase, Nane.
Tarçın, Karanfil, Vanilya, Dereotu Tohumu, Zencefil, Kakule, Kakao, Yenibahar.
Genel: Adaçayı, Kekik, Maydanoz, Dereotu, Zahter, Nane, Reyhan, Feslegen, Mercankosk, Kişniş, Sarmısak tozu, Soğan tozu, Sumak, Rezene, Anason.
Fasülye: Dere otu, mercanköşk, muskat, kekik.
Brokoli: Hardal tohumu, muskat, adaçayı.
Havuç: Dere otu, maydanoz, biberiye, zahter, kekik.
Salatalık: Fesleğen, dere otu, maydanoz, reyhan, sarmısak tozu, nane, sumak, pul biber.
Patlıcan: Kekik, maydanoz, karabiber, sarmısak tozu, soğan tozu, toz kırmızı biber, fesleğen, pul biber.
Mantar: Sarmısak tozu, adaçayı.
Patates: Pul biber, kimyon, dere otu, rezene, sarmısak tozu, besbase, muskat, maydanoz, tarhun, toz kırmızı biber, soğan tozu, nane, sumak, kişniş.
Kabak: Zencefil, kakule, muskat.
Domates: Fesleğen, kimyon, rezene, karanfil, mercanköşk, kekik, nane, reyhan, maydonoz, yenibahar.
HANGİ BAHARATLAR HANGİ YEMEKLERDE KULLANILIR?
- Anason: Deniz ürünlerinde son derece hoş bir lezzet verir. Izgara balığın üzerine margarin, limon, taze soğan ve anasondan pratik bir sos hazırlayarak çok hoş bir lezzet yaratabilirsiniz. Ekmekler, pasta, krema ve bisküvilere de eklenebilir.
- Adaçayı: salatalar, soslar ve çeşitli sebze yemeklerinde kullanılmaktadır. Tavuk ve hindiyle de kullanılabilir. Mantılara, eriştelere, makarnalara ilave edebilirsiniz. Dana külbastıda iyi bir sonuç verecektir. Yaprakları ufaladığınız takdirde daha etkili bir tat elde edersiniz. Adaçayı, biber ve sarmısağı pişmeden önce kırmızı et yemeklerine ekleyebilirsiniz.
- Ardıç: Ardıç, etli yemeklerde, çorbalarda, dolma içi veya iç pilavda ve sosisli yemeklerde kullanılabilir. Turşulara ve sığır rostosuna da ekleyebilirsiniz. Ayrıca alkol içinde bekletilerek ‘cin' yapımında da kullanılır.
- Karabiber: Pek çok yemekte kullanılmaktadır. Özellikle çorbalara, soslara ve köftelere ekleyebilirsiniz. Kremayla ya da yoğurtla karıştırıldığında fırınlanmış patates veya sebzelere sos olarak kullanılabilir.
- Kimyon: Türk mutfağında özellikle köftelerde ve sucuk yapımında kullanılmaktadır. Tavuk, hindi ve kırmızı etle yapılan yemeklerde de kullanılabilir. Ayrıca soslara da ekleyebilirsiniz. Munster gibi bazı peynirlerin yapımında da yer alır.
- Nane: Bazı çorbalarda, bazı et yemeklerinde ve alkolsüz, soğuk içeceklerde kullanılabilir. Ayrıca salatalara eklenebilir. Domatesli soslarda da nane kullanabilirsiniz. Genelde kuzu ve koyun etiyle yapılan yemeklerde tercih edilir. Sebze yemeklerinde de kullanılır.
- Kekik: Izgara etler, marinadlar, rostolar, salçalı kebaplar, köfteler, salata sosları, patates yemeklerinde kullanılabilir. Ayrıca çorbalar, et, balık, tavuk, domatesli soslar ve yumurtalı yemeklere de eklenir. Biber ve sirkenin yerini tutabilir.
- Fesleğen: Fesleğen özellikle domatesle ve hamur işleriyle büyük uyum sağlar. Ayrıca fırınlanmış koyun eti, tavuk ve balığa da tatlı-kokulu ve nane aromalı bir tat verir. Sarmısak, kekik ve keklikotu ile karıştırılabilir. Peynir ve yumurtayla da uyum sağlar. Salata ve salçalara tat ve koku verir.
- Kekik: Izgara etler, marinadlar, rostolar, salçalı kebaplar, köfteler, salata sosları, patates yemeklerinde kullanılabilir. Ayrıca çorbalar, et, balık, tavuk, domatesli soslar ve yumurtalı yemeklere de eklenir. Biber ve sirkenin yerini tutabilir.
- Sumak: Kebaplarda, bazı salatalarda, mantıda ve zaman zaman bazı zeytinyağlı yemeklere ilave edilir. Güneydoğu'ya özgü ‘ezme'nin yapımında da kullanılmaktadır.
- Susam: Susam, çeşitli hamur işlerinde, özellikle de simit yapımında kullanılır. Ayrıca tahin yapımında da kullanılmaktadır. Mayonez ya da yağ ile karıştırarak tavuk veya hindi sosu yapabilirsiniz. Ayrıca kremalı ıspanağın üzerine de serpebilirsiniz.
- Zencefil: Zencefil lifli bir kök olduğundan zaman zaman eşya ve yiyecek yapımında kullanılmaktadır. Şerbet, meşrubat ve likör yapımında da kullanılmaktadır. Ayrıca meyve tartları, bazı marmelatlar, kek ve kuru bisküvilere de ilave edebilirsiniz. Çorbalar, bakliyat yemekleri, patates, pilav ve salatalara da lezzet verir. Izgara etlere de ilave edilir.
- Zerdeçal: Fümeler, turşular, zerde ve bazı keklerde kullanılır. Yumurtalı yemeklerde de kullanılmaktadır. Çorbalara ilave edilir ve safranın kullanıldığı her yerde kullanılabilir. Bir miktar margarini erittikten sonra içine zerdeçal ekleyerek sebzeler, makarna ve patatesin üzerine dökerek bir sos elde edebilirsiniz.
- Köri: Köri, yoğurt, limon suyu ve sarmısakla bir karışım hazırlayarak kırmızı et veya tavuk yemeğinin üzerine sos yapabilirsiniz.
- Yenibahar: Gerek tatlı gerek tuzlu yiyeceklerde kullanılabilir. Kekler, kurabiyeler, çaylar, köfte ve hamburgerler baharatın kullanıldığı bazı yerlerdir. Ayrıca yemek endüstrisinde ketçap, turşu ve sosislerde kullanılır. Yenibaharın, sindirim problemlerine iyi geldiği belirtilmektedir. Ayrıca köri sosunun içinde de kullanılmaktadır. Dolma ve iç pilavda özellikle kullanılmaktadır.
- Defne yaprağı : Balık ve et yemeklerinde, marinadlarda, patateslerde ve çorbalarda kullanılır. Soslara ve bazı turşu ve konservelere ilave edilir. Ancak yemek piştikten sonra yaprakları çıkarmayı unutmayın çünkü yapraklar sadece tat vermesi amacıyla kullanılır, fazla bekletirseniz yemeğiniz acı bir tad alabilir.
- Safran (iran,türk,ispanyol): Bir parça safran yemeğinize tat vermekte yeterli olacaktır. Bazı deniz ürünlerinde, pilavlarda, sütlü tatlılarda, tavuk etinde kullanılır. Ayrıca zerde tatlısında kullanılmaktadır.
- Hardal tohumu : Hardal tohumunun acı ve baharatlı tadı et, balık ve tavuk, hindi, ördek etiyle yapılan yemeklerde, soslarda ve salatalarda kullanılır. Ancak hardal tohumunu kullanmadan önce mutlaka suyla karıştırın. Tadı yaklaşık 10 dakika içinde yayılacaktır. Salata soslarında zeytinyağı ve sirkenin tadını kuvvetlendirir. Mayonez sosları ve turşuların yapımında da kullanılmaktadır. Ayrıca kabuklu deniz ürünlerine de tad olarak yakışır.
- Haşhaş (sarı, mavi): Temelde ekmekler, börekler, çörekler, kekler, pideler gibi hamur işlerinde kullanılır. Ancak kavrulduğu takdirde soslar, salatalar, mezeler ve beze yemeklerinde de kullanılabilir.
- Rezene: Rezeneyi ısıtınca tadı artar. Köftelere değişik bir İtalyan tadı verir. Ayrıca salatalarda da kullanılabilir.
- Muskat: Bazı çorbalarda, sebze pürelerinde, köfte ve gratenlerde kullanılır. Antiseptik ve iştah açıcı özelliklerinin yanı sıra mideye ve kalbe de iyi gelir. Ayrıca sebze yemeklerinde, tatlı hamur işlerinde, kekler, kurabiyeler ve çöreklerde kullanılır. Başta beşamel olmak üzere çeşitli soslara eklenir. Peynirli yiyeceklerle uyum sağlar.
- Karanfil: Karanfil kurabiye, kek, elma sosu ve diğer tatlılara lezzet verir. Kompostalarda ve şerbetlerde kullanılır. Et, tavuk ve balık sularında da kullanılan karanfil barbekü ve kokteyl soslarında da harikalar yaratır. Soğanla birlikte yahnilerde kullanılır. Ayrıca elmayla da büyük uyum sağlar.
- Tarçın : Lezzetli ve değişik bir pilav yapmak istiyorsanız önce pirinçleri tarçın ekleyerek tatlandırın. Daha sonra rendelenmiş kuru meyve ve fındık tozlarını da ekleyerek pilavınızı hazırlayın. Tarçının tatlı-baharatsı tadı sebze ve meyvelere lezzet verir. Ayrıca çikolata ve çikolatalı tatlı ve içeceklerle de büyük uyum sağlar. Sıcak şarap, sahlep, çay, balık gibi içeceklere de eklenebilir.
- Vanilya: Hamur işleri tatlılarda kullanılır. Pastalar, kurabiyeler, sütlü tatlılar ve şekerlere ilave edilir. Ayrıca tatlandırması amacıyla sıcak çikolata, kahve ve çaya ilave edebilirsiniz.
- Kakule: Çorbalar, bisküviler ve marmelatlarda kullanılabilir. Ayrıca bir parça kakule kahveli keklere, özel ekmeklere ve elmalı turtalara lezzet verecektir. Kakuleyi bir de Arap yöntemiyle denemek isterseniz, hazırlamadan hemen önce kahvenize az miktarda ekleyebilirsiniz.
- Tarhun: Bearnez sos, sote etler, sirke yapımı, piliç ve tavuk yahnileri ve salatalarda kullanılır. Ayrıca salçalı et yemeklerine ve yumurtalara konulur. Beyaz etleri tarhun, yağ, frenk soğanı ve limonla karışımından oluşan sosla terbiye edebilirsiniz.
- Dereotu: Salatalar, poğaça ve börekler ve zeytinyağlı yemeklerde kullanılır. Ayrıca turşu yapımında da kullanılmaktadır.
- Yenibahar: Gerek tatlı gerek tuzlu yiyeceklerde kullanılabilir. Kekler, kurabiyeler, çaylar, köfte ve hamburgerler baharatın kullanıldığı bazı yerlerdir. Ayrıca yemek endüstrisinde ketçap, turşu ve sosislerde kullanılır. Yenibaharın, sindirim problemlerine iyi geldiği belirtilmektedir. Ayrıca köri sosunun içinde de kullanılmaktadır. Dolma ve iç pilavda özellikle kullanılmaktadır.
- Biberiye: Et yemeklerinde sarmısakla birlikte kullanıldığında lezzetli sonuçlar ortaya çıkacaktır. Ayrıca balık, sebze yemekleri ve domates soslarında da kullanılabilir. Ayrıca fırın patateslere ve omletlere de ekleyebilirsiniz. Salçalara da lezzet verir. Ayrıca sirkenin içine katıldığında lezzetli salata sosları elde edilir. Çayı da içilmektedir.
- Mercanköşk - Kekiğe benzerliğinden ötürü kekiğin kullanıldığı her yerde kullanılabilir. Salatalara, et yemeklerine ve sebzelere koyabilirsiniz. Çorbalarda ve güveçte de deneyebilirsiniz. Ayrıca maydanoz, dereotu, fesleğen ve kekikle birlikte hoş bir karışım oluşturur. Likör yapımında da kullanılmaktadır.
- Bitkilerin Etkileri
GEBELİK SÜRESİNCE KULLANILMAMASI GEREKEN BİTKİLER
- AMBERAPİS KÖKÜ
- SEDEFOTU
- ACIÇİĞDEM TOHUMU
- ŞEKERCİBOYASI KÖKÜ
- SOLUCANOTU
- ADAÇAYI
- ARDIÇ KOZALAĞI
- PELİNOTU
- EĞRELTİOTU KÖKÜ
- KURTPENÇESİ
- BANOTU
- İSTANBUL KEKİĞİ (ORIGANUM VULGARE)
- MELEKOTU KÖKÜ
- CENTİYANE
- BARUT AĞACI KABUĞU
- EĞİR KÖKÜ
- BİBERİYE
- KEREVİZ ÇAYI
- GÜZELAVRAT OTU
- SARISABIR
- SİNAMEKİ
- ÇÖPÇİNİ
- İĞDEÇİÇEĞİ
BİTKİLERİN ETKİLERİ
• Acı bakla: Şeker hastalığına karşı kullanılır.
• Acı elma yağı: Gaz söktürücü, midevi, ter kesici, idrar artırıcıdır. Haricen yara iyi edici ve antiseptik olarak kullanılır.
• Acı yonga: İştah açıcı, kuvvet verici, kurt ve ateş düşürücü.
• Acıağaç: İştah açar, hazmı kolaylaştırır. Ateşi düşürür. Tükürük ifrazatını arttırır. Mide, bağırsak, karaciğer ve böbreklerin çalışmasını düzenler. Böbrek sancılarını keser, taşların düşürülmesine yardımcı olur. Bağırsak kurtlarını döker. Kanamaları durdurur. Haşarat kaçırıcı olarak da kullanılır. Fazla kullanılacak olursa; baş dönmesi, mide bulantısı ve kusma yapar.
• Adaçayı: Mide va bağırsak gazlarını giderir. Mide bulantısını keser. Hazım sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Boğaz, bademcik ve dişeti iltihaplarını giderir. Göğsü yumuşatır. Astımdaki sıkıntıları geçirir. İdrar ve ter söktürür. Banyo suyuna katılıp yıkanılırsa; zindelik verir. Günde, 3 kahve fincanından fazla içilmemelidir.
• Adamotu : Zehirli bir bitkidir. Ağrı kesici, yatıştırıcı, cinsel gücü arttırıcı etkileri vardır. Rastgele kullanıldığında zararlı olur.
• Ahududu : Kanı temizler, vücutta biriken zehirli maddelerin atılmasını sağlar. Terletir ve idrar söktürür. Kabızlığı giderir. Vücuda dinçlik verir.
• Alıç : Asabi çarpıntıları giderir. Sinir bozukluğunu geçirir. Yüksek tansiyonu düşürür. Aritmide kullanılır. Uykusuzluğu giderir. Kalbi kuvvetlendirir. Damar sertliği ve göğüs nezlesinde faydalıdır.
• Altınotu: İdrar söktürücü ve kabız etkileri vardır. Basura karşı, haricen kullanılır.
• Amber: Kaşalot balığından elde edilir. Kalbi kuvvetlendirir, iştah açar ve cinsel arzuyu artırır.
• Anason: Kullanilan kismi, meyvalari ve yapraklaridir. Meyveleri tamamen olgunlastiktan sonra toplanir ve gölgede kurutulur. Hazmi kolaylastirir. Istahsizligi giderir. Mide ve barsak gazlarini söktürür. Idrar artirir. Migren agrilarini keser. Astim, nefes darligi ve bronsitte görülen sikayetleri giderir.
• Anason yağı: Sinir sistemi uyarıcısıdır.
• Andız kökü: Safra söktürücü, öksürük kesici, göğüs yumuşatıcı,kuvvet verici ve kurt düşürücüdür.
• Ardıç tohumu: İdrar artırıcı, terletici, midevî ve antiseptik özellikleri vardır.
• Aslanağzı: Balgam söktürür. Bronşitte rahatlık verir
• Asma: Yaprakları ile yapılan ilaçlar kanamayı durdurur. Vücuda kuvvet verir. Sarılığı keser. İshali durdurur.
• Aspir: Romatizma ağrılarına karşı etkilidir. Dahilen terletici, kurt düşürücü ve adet getiricidir.
• Ayrıkotu: Bitkinin etli kökleri çok eskiden beri üriner hastalıklarda kullanılan önemli bir halk ilacıdır. Kökler mesane ve böbrek iltihapları dahil, mesanedeki tas ve kumları düşürmek için kullanılan iyi bir idrar söktürücüdür.
• Ayva: İshal ve dizanteriyi keser. Mide ve bağırsakları kuvvetlendirir. İnce bağırsak iltihabını giderir. Kanı temizler. Çarpıntıyı dindirir.
• Badem : Aci bademin uçucu yagi, iyi bir koku ve tat giderici (balik yagina ilave edilir) ve hafif bir dezenfektandir. Badem tohumlari, badem surubu hazirlanmasinda kullanilir. Çocuklar için iyi bir müshildir. Kremlerin terkibine girer. Meyve kabugu halk arasinda bogaz agrilarina karsi kullanilmaktadir.
• Bakla: İdrar yollarını temizler. Böbrek ağrılarını dindirir. Böbrek iltihaplarını giderir. Böbrek kum ve taşlarının düşürülmesine yardımcı olur.
• Baldıran (Ağuotu) : Nemli yerlerde yetişen, 1-2 metre boyunda zehirli bir bitkidir. Ev ilaçlarında kullanılmaz.Tıpta, özellikle dişçilik alanında kullanılır. Ağrı kesici, spazm giderici ve siyatik, tetanoz ile epilepsi hastalıklarinin tedavisinde kullanılır.
• Balıkotu : Dahilen kurt düşürücü, sara nöbetlerini azaltıcı olarak kullanılır. Tehlikeli bir drogdur.
• Bamya: Meyvesi beş bölmeli,tohumları yuvarlak ve yeşilimtrak gri renkte bir sebze. Faydalı bir sebzedir. Yaş veya kuru olarak sarf edilir. Konserveleri de yapılır. Meyveleri müsilajlıdır. Kabızlık tedavisi ve barsakların düzenli çalışması için faydalıdır.
• Bamya çiçeği: Dahilen göğüs yumuşatıcı, lapa halinde haricen çıbanları olgunlaştırıcıdır.Kabızlığa karşı etkili ve zararsız bir drogdur.
• Besbase: Müshil, safra ve balgam söktürücü ve kurt düşürücü etkilere sahiptir.
• Biberiye (Kuşdili otu) : 1-2 m yüksekliğinde, kışın yapraklarını dökmeyen bir bitki.Kuşdili olarak da bilinir.Yapraklar ve çiçeklerinden uçucu yağ, tanen, acı maddeler, organik asitler ve glikozit elde edilir. Mide ve barsak uyarıcısı, idrar söktürücü ve safra artırıcı etkisi vardır. Uçucu yağ, uyarıcı olarak haricen kullanılır. Ayrıca hazımsızlığı giderir.
Çarpıntıları keser, migreni keser. İdrar ve adet söktürür.
• Biberiye yağı: Haricen romatizma ağrılarını dindirici olarak kullanılır.
• Böğürtlen: Dikenli ve çalı görünümünde bir bitki. Ekilmemis yerlerde, çit, yol ve hendek kenarlarında çok bulunur.Meyva birçok meyvanın oluşturduğu bileşik küre biçimindedir. Kullanılan kısımları yaprakları ve çiçek tomurcuklarıdır. Yapraklar çiçek açmadan toplanır, gölgede kurutulur. Yapraklarda tanen ve organik asitler ihtiva eder. Hafif kabız edici özelliği olmakla beraber; diş etleri, bademcik ve boğaz iltihaplarinda, ishal ve basurda kullanılmaktadır.
• Buğday: Lifli gıdalar sağlıklı bir beslenmenin temelidir. Buğdayın dış kabuklarından elde edilen kepek de, genellikle mısır gevreği türü yiyeceklerle tüketilir. Kepekli buğday unundan yapılan kurabiye vb. bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar ve kabızlığı önler. Buğday tanesinin özü olağanüstü besleyicidir. Vücudun özümsediği kalsiyum, demir ve çinko burada depolanır. Besin değeri, potansiyel olarak yulaf ve mısırdan daha yüksek olan buğday, bağırsak ve rektum kanserini önleyici faktörler içerir. Ama, yulaf ve mısıra kıyasla sindirimi biraz daha zordur.
• Ceviz: Yaprakları ve kabuklarıyla hazırlanan ilaçlar kanı temizler, kansızlığı giderir. İshal ve dizanteriyi keser. Verem ve şeker hastalığında hem besleyici, hem de tedavi edicidir. Saç ve elleri boyamakta da kullanılır. Bitki bilimcilere göre bol miktarda A, B1, B2, C, E ve K vitaminleri ile Chinon Juglon adlı aktif madde içeren cevizin hem içi, hem ağacının kabukları hem de yaprakları pek çok sağlık sorununa iyi geliyor. Her sabah kahvaltıda bir miktar ceviz içi yenmesinin zekayı geliştirdiğini belirten uzmanlar, yeşil ceviz meyvelerinin kabukları kaynatılarak içildiğinde erkeklerde cinsel gücü artırdığını belirtti. Vücudu besleyip güçlendiren cevizin yararlarından bazıları şöyle sıralanıyor: • Nasırlar üzerine konulan ceviz yağı zamanla bunların yok olmasını sağlar. • Taze dalların kabukları ve meyvelerinin kabukları ile karıştırılıp kaynatılarak elde edilen sıvı mideyi kuvvetlendirir. • Ceviz yapraklarından yapılan çay iştah açar, mideyi kuvvetlendirir, boğaz hastalıklarına iyi gelir. • Bir miktar ceviz yaprağı banyo suyuna karıştırılırsa cilt hastalıklarına iyi gelir. • Ceviz yaprakları pişirilerek çıbanların üzerine sarılırsa iyileşmesini sağlar. • Ceviz yağı yüz lekelerinin üzerine sürülüp masaj yapılırsa lekeler yok olur.
• Ceviz yağı: Müshil ve safra artırıcı olarak kullanılır.
• Civan Perçemi (Binbir yaprak otu, Kandil Çiçeği) : Bitkinin kullanılan kısmı, yapraklı ve çiçekli dallarıdır. Dallar ve çiçekler henüz tamamen açılmadan toplanır ve gölgede kurutulur. Bitkinin bu kısımları uçucu yağ, sabit yağ ve acı glikozit maddelerini ihtiva ederler. Kuvvet verici, uyarıcı, idrar ve gaz söktürücüdür. İçersindeki Sincolden dolayı antiseptik, balgam söktürücü ve midevidir. Yara iyi edici bir özelliği vardır. Basurda sulu hulasası fitil halinde verilir.
• Çakşırotu kökü: Cinsel kudreti artırıcı olarak etkilidir.
• Çamfıstığı: Bronşit, verem, akciğer hastalıklarının çabuk iyileşmesine yardımcı olur. Ruhi çöküntüyü giderir. Kalp hastalıklarında da faydalıdır.
• Çamsakızı: Terebenthina Communis Solunum ve idrar yolları hastalıklarında kullanılan etkili bir antiseptiktir.
• Çam Terebentin: Neft yağı olarak da tanınır. Haricen romatizma ağrılarını giderici ve saçları besleyici olarak kullanılır
• Çekem: Kabız, idrar artırıcı, kusturucu, kuvvet verici ve tansiyon düşürücü etkileri vardır. Romatizma ağrılarında kullanılır.
• Çemen: Balgam söktürür. Vücuda rahatlık verir.
• Çörekotu: İştah açar. Vücuda kuvvet ve dinçlik verir. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve bağırsak gazlarını söker. Koklanacak olursa baş ağrısını keser.
• Çörekotu yağı: Haricen saç dökülmesi ve kepeğe karşı kullanılır.
• Çöven kökü: Tedavide nadiren kullanılır. Bilhassa tahin helvası yapımında kullanılır. İdrar ve balgam söktürücüdür.
• Dağçayı: Sideritis Uyarıcı, gaz söktürücü, iştah açıcı ve mide ağrılarını kesici özelliklere sahiptirler.
• Defne: Terletir, ateşi düşürür. Vücuda rahatlık verir. İdrar ve adet söktürür. İştah açar. Sinir ağrılarını dindirir
• Defne yağı: Romatizma ağrılarını dindirici ve vücut parazitlerini öldürücüdür. Ayrıca, saç dökülmesini de önler.
• Defne yaprağı: Terletici, antiseptik ve midevi etkilere sahiptir.
• Demirhindi: Müshil ve müleyyin bir etkiye sahiptir. Hiçbir tahriş edici etkisi yoktur.
• Deniz Kadayıfı: Solunum ve hazım sistemi nezlelerini giderir. Vücudu besleyici olarak da kullanılır.
• Deniz Yosunu: Metabolizmanın işleyişini hızlandırıyor. Troid hormonundaki dengesizlikleri engellen maddelir içeren su yosunu, metabolizmayı hızlandırıyor. Ayrıca, B vitamini, kalsiyum ve çinko içeren yosun; deriye, tırnaklara ve saça karşı etkili.
• Dereotu: Bitkinin kullanılan kısmı meyveleridir. Meyveler eylül sonunda toplanır ve gölgede kurutulur. Meyvelerinde sâbit ve uçucu yağ, pektin ve azotlu bileşikler vardır. Meyveler yatıştırıcı, mide ve bağırsak gazlarını önleyici olarak kullanılır. Hazımsızlık ve hıçkırığa tesiri iyidir. Yaprakları da yemek ve salatalarda kullanılır.
• Deve çökerten: Taş düşürücü, idrar söktürücü ve kuvvet verici olarak kullanılmaktadır.
• Devedikeni: Ateş düşürür. Terletir ve vücuda rahatlık verir.
• Dut: Beyaz dut yaprakları idrar söktürür. Vücutta biriken suyu boşaltır. Aç karnına yenen beyaz dut bağırsak solucanlarını söktürür.
• Dut meyvası: Meyvalardan hazırlanan şurup, gargara halinde, ağız ve boğaz hastalıklarına (pamukçuk) karşı kullanılır.
• Düğün Çiçeği: Kavak merhemi ile birlikte hâricen basura karşı verilmektedir.
• Ebegümeci: Göğsü yumuşatır. Öksürük keser. Mide bulantısı ve kusmaları önler. Ateşi düşürüp vücuda rahatlık verir. Boğaz ve bademcik iltihaplarını giderir. Dişeti hastalıklarını tedavi eder.
• Eğir kökü: Gaz söktürücü, terletici ve antispazmotiktir. Dahilen Prostat, haricen ise romatizma için kullanılır.
• Eğreltiotu: Barsak parazitlerine karşı çok eski târihlerden beri kullanılmaktadır. Toz veya hulasa hâlinde alınır. Tavsiye edilen miktardan fazla alınmamalıdır.
• Enginar: Kandaki üre ve kolesterolü düşürür. İdrar söktürür. Kandaki şeker miktarını ayarlar. Damar sertliği ve kalp hastalıklarını önler. Böbrekteki kumların dökülmesine yardımcı olur. Prostat, meme ve rahim ağzı kanserine karşı iyi gelir. Enginarın içinde bulunan Silymarin maddesinin, hücrelerin hasar görmesini engellediğine işaret eden araştırmacılar, ayrıca Silymarin maddesinin, prostat, meme ve rahim ağzı kanserini önleme konusunda da etkili olduğunu belirtti. Enginarın içinde, fiber, magnezyum, folate ve C vitamini bulunduğu, bu sebzeyi bol miktarda tüketenlerin, bulundukları yaşın daha altında gösterdikler.
• Fesleğen: Öksürüğü keser. Baş dönmesini durdurur. Arı sokmasında faydalıdır. Ağız yaralarını tedavi eder. Fesleğen kokusu, sivrisinek ve tahtakurusu gibi haşaratları kaçırır.
• Fındık: Bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Vücuda kuvvet verir. Nekahat devresinin çabuk geçmesini sağlar.
• Funda ( Süpürge Otu): Bâzı türlerinin dalları ipek böcekçiliğinde askı olarak kullanılır. Dalları çalı süpürgesi yapımında, ayrıca yakacak olarak kullanılır. Genel olarak idrar yolları taşlarına karşı idrar söktürücü olarak kullanılır. Funda ayrıca, ishal ve böbrek taşları tedavisinde kullanılır. Zeytinyağı ile hazırlanan merhemi çıban ve egzamada faydalıdır. Zayıflamak için de kullanıldığı bilinmektedir.
• Ginseng: Ginseng Kalp kuvvetlendirici ve yorgunluğu gidericidir. Cinsel gücü artırıcı etkileri vardır.
• Gül: Gülden gülyağı ve gülsuyu elde edilir. Gülyağı kozmetik ve parfümeride kullanılır.Gülyağının antiseptik (mikrop öldürücü) etkisi vardır. Boğaz ve bademcik iltihaplarını giderir. Göz kanlanmaları ve göz nezlesinde etkilidir. Dâhilen ise hafif müshil etkilidir. Gülsuyu ve gül reçelleri halk arasında yaygın olarak kullanılır.
• Günlük: Dahilen kuvvet verici, yatıştırıcı, kabız, idrar artırıcı, adet söktürücü, adet getirici ve romatizma ağrılarını dindiricidir.
• Günlük Ağacı: Ağacın yongaları kurutulur, günlük ve buhur olarak kullanılır. Nefes darlığını giderir. Tütsü olarak kullanılır.
• Güzelavratotu: Ağrı kesici ilaç yapımında kullanılır. Ayrıca, mide, barsak, astım, kalp, sinir ve beyin hastalıklarının tedavisi için yapılan ilaçlarda da kullanılmaktadır.
• Halile ( Karahalile, Sarıhalile): Sarı halile müshil, Kara halile ise kabız olarak kullanılır. Haricen ise yara iyileştiricidir.
• Hanımeli: Tıpta yaprakları gargara yapmak için, çiçekleri antispazmodik olarak, meyveleri de idrar söktürücü ve kusturucu olarak kullanılır.
• Hardal tohumu: Haricen lapası, yakısı ve banyosu yapılir. Kanı cilde toplamak ve ağrı kesmek için kullanılır.
• Haşhaş: Bitkinin kullanılan kısımları ham meyvelerinin çizilmesi ile elde edilen afyon, kurutulmuş ham meyveler, yapraklar, tohumları ve tohumlarından elde edilen yağıdır.Bilhassa hâricen kullanılan bâzı merhemlerin bileşimine girer ve ağrı dindiricidir. Bileşiminde toplanma zamanına göre değişen afyon alkaloitleri vardır. Harici ağrı dindirici olarak, özellikle diş hekimliğinde kullanılır. Tohumlarının yağı ise, tohumları soğukta tazyik edilmesi sûretiyle elde edilen yağdır. Soğukta elde edilen yağın bileşiminde asitler az, sıcakta elde edilen yağın ise asitleri fazladır. Soğukta elde edilen yağ, bâzı merhemlerin bileşimine girer. Sıcakta elde edilen yağ, yemek yağı ve sanayide sabun yapımında kullanılır. İçerdiği zehirli maddeli dolayısıyla, hekim kontrolü ve tavsiyesi olmadan kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Hatmi çiçeği: Göğüs yumuşatıcı ve tahrişleri gidericidir.
• Havacıva: Kabız ve yara iyileştiricidir.
• Havuç tohumu: Midevi, gaz söktürücü, gebeliği önleyici ve cinsel gücü artırıcıdır.
• Hayıt: İdrar söktürür. Sancıları keser. Aybaşı kanamalarını düzenler. Anne sütünü artırır. Hazımsızlığı giderir. Karın ağrısı ve ishali keser. Ayak şişlerini indirir. Akrep ve arı sokmalarında kullanılır.
• Hindistancevizi: İdrar söktürür. Böbreklerdeki kum ve taşların düşürülmesine yardımcı olur. Mide ağrılarını giderir.
• Hint yağı: İnce barsak üzerinde etkili olan ve tahriş yapmayan bir müshildir
• Hodan: Bitkinin çiçekleri ve yaprakları kullanılır. Fazla miktarda müsilaj, reçine, mâdenî tuzlar taşır. Yapraklar ve çiçekler ter verici, idrar ve balgam söktürücüdür. Boğaz ağrılarına ve öksürüğe karsı kullanılır.
• Hünnap: Göğüs yumuşatıcı, öksürük kesici, müshil ve kan temizleyicidir. Şeker hastalığına karşı da kullanılır.
• Ihlamur: Ihlamur çiçeği yatıştırıcı, idrar verici, göğüs yumuşatıcı ve balgam söktürücü olarak çay halinde kullanılır.Ihlamur çiçeği banyosunun da yatıştırıcı bir özelliği vardır. Balla karıştırılıp içilirse mide ülserine faydalıdır. Kan dolaşımını düzenler.
• Isırgan: Dıştan tatbik edildiği zaman iç organlarda biriken kanı çeker. Burun kanamalarını keser. Balgam söktürür.
• İğde çiçeği: Kabız, kuvvet verici ve antiseptiktir. C vitamini deposudur. Gribe karşı etkilidir.
• İncir: Bağırsakları yumuşatır. Kabızlığı giderir. Bronşit, öksürük ve boğaz ağrılarında faydalıdır. Enerji verir.
• Kafur: Sinir sistemi, solunum ve kalp üzerinde uyarıcı etkileri vardır.
• Kahve: Kahvede kafein alkoliti vardır.Kafeinin az miktarının damarları genişletmek sûretiyle uyarıcı etkisi vardır.Kalbi kuvvetlendirir, sindirimi kolaylaştırır, böbrek damarlarını genişleterek idrarı çoğaltır, solunumu hızlandırır. Kanı beyne çekerek, beynin faaliyetini arttırır ve narkotiklerle zehirlenmelere karşı kullanılır. Fazla miktarda alındığında uyarıcı etki fazlalaşır, kalbin çarpıntısını arttırır, kulakların uğuldamasına sebep olur.
• Kakao: Kafeinden dolayı kahvede olduğu gibi yatıştırıcı ve uyarıcı etkisi vardır. Az miktarı kalbi kuvvetlendirir, sindirimi kolaylaştırır, idrar söktürür. Fazla miktarı zararlıdır.
• Kakao yağı: Basur memelerini, kadınların göğüslerindeki yara ve çatlakları yumuşatmak için haricen kullanılır.
• Kakule: İştah açıcı, gaz söktürücü ve midevi etkilere sahiptir. Kahveye konur.
• Kantaron: Çayı kuvvet verici, iştah açıcı, ateş düşürücü ve hazmı kolaylaştırıcı olarak verilir. Ayrıca astım ve mide ağrılarında da faydalı olduğu bilinir.
• Karabaş Otu: Ağrıları dindirir. Kalbe kuvvet verir. Balgam söker. Uyuşukluk giderir, zindelik verir.
• Karabaş yağı: Haricen ve dahilen antiseptik olarak kullanılır.
• Karabiber: Mideyi ısıtır. iştah açar. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve barsaklardaki mikropları öldürür. Enerji verir. Afrodizyak özelliği vardır.
• Karanfil: Mikropları öldürür. Ağrıları dindirir. Sinirleri uyarır. Hazmı kolaylaştırır. Koku giderir. İştah açar.
• Karanfil yağı: Dişhekimliğinde antiseptik ve ağrı kesici olarak, dahilen ise gaz söktürücü olarak kullanılır.
• Katırtırnağı: İdrar ve balgam söktürür. Hazmı kolaylaştırır. Böbrek ve safrakesesi taşlarının düşürülmesine yardım eder. Mesane hastalıklarını tedavi eder. Romatizmada faydalıdır. Kabızlığı giderir. Kalp hastalıklarında kullanılır.
• Kayın Ağacı: Avrupa kayınının tohumlarından elde edilen yağ, yemek yağı olarak margarin endüstrisinde kullanılır. Kayın katranının distilasyonundan antiseptik olarak kullanılan kreozot elde edilir. Bu da dıştan romatizma ve deri hastalıklarına karşı kullanılır. Kabuklarının suda kaynatılmasıyla elde edilen su yüz lekeleri ve çilleri giderir.
• Kayısı: Çekirdeklerinden yağ elde edilir. Etli meyvesi şeker, organik asitler ve C vitamini ihtivâ etmesi bakımından önemlidir. Çekirdek içinden elde edilen yağ badem yağı yerine, yaprakları derelerde balıkları sersemleterek tutmak için kullanılır.
• Kebabiye: Solunum sistemi antiseptiğidir. Belsoğukluğunda kullanılır.
• Keçiboynuzu: Olgun meyveleri gıda olarak kullanılır. Kuru meyvelerin temizlenmiş unu bilhassa süt çocuklarının mide ve barsak bozukluklarında kullanılır. Ayrıca göğsü yumuşatır ve balgam söker. Sigara tiryakileri için faydalıdır.
• Kekik: Bedeni kuvvetlendirir. Hazmı kolaylaştırır. Kalp çarpıntısını keser. Bağırsak iltihaplarını iyileştirir. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardım eder. Kandaki şeker miktarını azaltır.
• Kekik yağı: Dahilen safra artırıcı, kurt düşürücü ve ağrı dindirici, haricen ise antiseptik olarak kullanılır.
• Kereviz tohumu: Uyarıcı ve iştah açıcıdır. Prostat için kullanılır.
• Keten tohumu: Semen Lini Müshil, sindirim sistemi iltihapları ve tahrişlerine karşı koruyucudur.
• Keten yağı: Bezir yağı olarak bilinir. Yara ve yanık tedavisinde kullanılır.
• Kına Ağacı: Ayak terlemesine engel olur. Dolamada kullanılır. Uyuz ve egzamaya iyi gelir. Guatrın üzerine bağlanırsa fayda görülür. Ağız yaraları ve deri çatlaklarını tedavi eder, saçları besler ve kuvvetlendirir.
• Kınakına: Ateş düşürür. Sıtmayı tedavi eder. Tifoda faydalıdır. Ağır ve mikrobik hastalıkların nekahat devresini kısaltır. Cilt kaşıntılarında faydalıdır. İştah açar. Kuvvet verir. Kabızlığı giderir.
• Kısa mahmut otu: Midevi, uyarıcı, şeker hastalığına karşı etkilidir.
• Kişniş: İştah açıcı, barsak gazlarını giderici, teskin edici, bas dönmesine karşı kullanılır.Fazlası zararlıdır.
• Kitre: Boğaz hastalıkları ve iltihaplarında koruyucudur.
• Kivi: Bir kivide, bir portakalda olan C vitamininin iki katı vardır. Potasyum bakımından da zengindirler. Sindirimi kolaylaştırır ve kabızlığı önler.
• Kudret narı: Momordicae charantiae Mide ve barsak ülserine karşı dahilen kullanılır. Yara, çıban ve ekzemalarda haricen kullanılır.
• Kuşburnu: Çok yoğun vitamin zenginliği nedeniyle gözlerin dostudur. Vücuda dirilik sağlar. 100 gram kuşburnunda bir sandık portakala eşdeğer C vitamini vardır. İyi bir raşitizm ilacı, etkin bir kan temizleyicisidir. Güçlü bir kurt düşürücü ve bağırsak yumuşatıcısıdır. Mide kramplarına ve sindirim sistemi zorluklarına karşı faydalıdır. Romatizma ağrılarını giderir, basur tedavisinde iyi sonuç verir.
• Lahana: Kansere karşı etkili olduğu bilinen sebzelerin başında gelir. Bol miktarda B, C ve E vitamini, potasyum içerir. Özellikle meme ve rahim kanserine karşı etkilidir. Vücutta biriken zehirli maddelerin atılmasını sağlar. Kandaki şeker miktarını düşürür. Sarılık ve safra kesesi hastalıkları için iyidir. Astıma faydalıdır. Bağırsak kanserine karşı etkili. Lahana kanser hücrelerinin üremesini engelleyen kimyasal bir madde (isotiocyanates) içerir. ABD'de yapılan bir araştırmaya göre, haftada bir gün lahana yiyenlerin bağırsak kanseri olma riskleri üçte iki oranında azalmaktadır.
• Lavanta: Lavanta çiçeği, kuvvet verici, idrar söktürücü ve romatizmaya karşı çay hâlinde kullanılır. Karaciğere de çok faydalıdır. Çok iyi bir koku vericidir. Hâricen yatıştırıcı olarak da kullanılır. Parfümeri sanâyiinde kullanılan önemli bir bitkidir.
• Limon yağı: Uyarıcı ve koku verici olarak kullanılmaktadır
• Mantar: Bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Özellikle Çinliler'in ilaç niyetine yedikleri bu sebze, bünyeyi hastalıklara karşı koruyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor.
• Mazı: Yaprakları siğilleri yok etmekte kullanılır. Kozalağından barsak kurdu düşürücü ilaç yapılır. Gebe kalmayı önlemek için kullanılır. Bazı zehirlenmelerde panzehir olarak kullanıldığı bilinir. Basur memelerinde de faydalıdır.
• Melekotu: Kan dolaşımını düzenler. Terletir. Kurutulmuş melekotu dövülüp başa sürülecek olursa bitleri öldürür. Astım nöbetlerine faydalıdır.
• Melisa: Yapraklar yatıştırıcı, mîdevî, gaz söktürücü, terletici ve antiseptik etkilere sâhiptir. Huzursuzluk ve sıkıntıları giderir. Hafıza zayıflığına faydalıdır. Baş dönmesi ve kulak çınlaması gibi şikayetleri keser. Hazımsızlık, baş ağrısı ve migrende de faydalıdır. Daha çok çay hâlinde kullanılır.
• Menekşe: Bitkinin çiçekli dalları idrar söktürücü, bâzı deri hastalıklarında kan temizleyici olarak ve romatizmaya karşı kullanılır.
• Menengiç: Dahilen idrar ve solunum yolları antiseptiği olarak kullanılır.
• Mersin: Meyveleri yemiş olarak, kabızlık giderici ve antiseptik olarak kullanılır.
• Mersin yağı: Dahilen bronşit, verem ve belsoğukluğu gibi hastalıkların tedavisinde ve şeker hastalığına karşı kullanılmaktadır.
• Meyan kökü: Grip, nezle, anjin ve nefes darlığına faydalıdır. Öksürük ve balgam söktürür. Yüksek tansiyonu düşürür.
• Mısır püskülü: İdrar söktürücü ve taş düşürücüdür.
• Muskat: Gaz söktürücü ve antiseptik olarak bilhassa karın ağrıları için kullanılır.
• Mürrü safi: Antiseptik ve uyarıcıdır. Bilhassa solunum yolu hastalıklarına karşı kullanılır.
• Nane: Yapraklari çay hâlinde yatıştırıcı, mîdevî, gaz söktürücü, bulantıyı giderici olarak kullanılır. Bunun yanında çeşitli ilâçların terkibinde kullanıldığı gibi, yaprakları çiğ veya kurutulmuş olarak yemeklere konur. Nâne esansı, çok miktarda zehir etkili olmasına karşılık az miktarı mîde ağrılarına ve bulantılara karşı kullanılabilir. Nâne uçucu yağı da oldukça fazla kullanılan bir yağdır.
• Nane yağı: Hafif antiseptik, ferahlatıcı, koku verici ve mide bulantılarını giderici olarak kullanılır.
• Nergis: Kusturucu ve ishal etkilidir. Kurutulmuş çiçekleri yatıştırıcı , müshil ve ateş düşürücü olarak çay hâlinde kullanlır.
• Okaliptus: Özellikle solunum yolu hastalıklarında kullanılır.Öksürüğü keser, boğaz ve burun iltihaplarını giderir. İdrar yollarını temizler. Hâricen deri üzerine sürülmek sûretiyle antiseptik olarak da kullanılır. Ökaliptus yaprakları doğrudan doğruya kaynatılarak kullanıldığı gibi, yağının tıpta da pekçok faydaları vardır. İlâç olarak veya kaynatma ile buğu, koku hâlinde de kullanılır. Yapraklar nefes darlığı, kabız, balgam söktürücü olarak, haşere sokmalarına, her nevî ateşlenmeye, nezle, nevralji, bronşit, romatizma, şeker, üremi gibi hastalıklarda, yağ veya ekşitilerek sirke, toz sabun, pudra ve mâcun şeklinde kullanılır.
• Okaliptüs yağı: Antiseptik olarak haricen kullanılır.
• Ökseotu: Kalbin atışlarını arttırır. Damar kireçlenmelerinde faydalıdır. Sara ve akciğer kanamalarında kullanılır.
• Papatya: Çiçek durumu başları, çiçek açmadan önce toplanarak gölgede kurutulur.Çay hâlinde sabahları aç karnına bir bardak içilebilir. İdrar çoğaltıcı, iştah açıcı, yatıştırıcı ve gaz söktürücü etkilere sâhiptir. Basur memelerinde ağrı kesici, tedâvi edici etkiye sâhiptir. Boyar madde olarak da kullanılır.
• Pelinotu: Midevi, ateş düşürücü, adet getirici etkileri vardır.
• Portakal: Antioksidantlar ile dolu bir meyve. Kanseri önleyici olarak bilinen bütün maddeleri içeriyor. Ayrıca bol miktarda C vitamini içeriyor. Kilo almaya engel olur. Kandaki kolestorolü düşürür.Vucüdun C vitamini, potasyum, protein, B ve E vitaminleri ile kalp hastalıkları ve antikanserojen maddeler ile kanser riskini azaltıyor, kolestorolü düşürüyor
• Rezene: Midevi, gaz söktürücü ve süt artırıcıdır.
• Safran: Sinir sistemini uyarıcı, iştah açıcı, âdet söktürücü, koku ve renk verici olarak kullanılır. Fazla miktarda kullanılmamalıdır. Hamileler kesinlikle kullanmamalıdır.
• Sahlep: Öksürük ve bronşite faydalıdır. Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını sağlar. Zihni çalıştırma gücünü arttırır.
• Sarı kantoron: Dahilen antispazmotik, kabız, yatıştırıcı, haricen ise antiseptik ve yara iyileştiricidir.
• Sarı sabır (Aloe Vera): Kalın barsağa etkili bir müshildir.
• Sığla yağı: Haricen antiseptik, yara iyi edici ve anti paraziter olarak kullanılır.
• Sinameki: Memleketimizde çok kullanılan müshil ilâcıdır. Kolit ve spastik kabızlıkta kullanılmaz.
• Soğan Ve Sarımsak: Yüksek tansiyon ve kalp hastalığı tehlikesini azaltırlar. Soğan, mide kanserine yakalanma riskini; sarımsak da bağırsak kanserine yakalanma riskini azaltıyor. Sarımsağın mayasında bulunan maddeler hücrelerin zarar görmesini önleyerek, vücudu erken yaşlanmaya karşı koruyor. Antibiyotik ve nefes darlığını gideren bileşimler içeren sarımsak bağışıklık sistemini de kuvvetlendiriyor. Kalbe ve alerjik hastalıklara karşı etkili. Soğan içerdiği kimyasal maddelerle kalbi güçlendirir ve alerjik reaksiyonları engeller.
• Sumak: Kabız edici, kan kesici, antiseptik etkili olup, ayrıca boğaz ve diş etleri hastalıklarında gargara hâlinde kullanılır. Sumak meyveleri de tanen, uçucu yağ ve organik asitler ihtivâ eder. Baharat olarak da çok kullanılır.
• Susam: Nefes darlığı ve bronşitte faydalıdır.
• Susam yağı: Dahilen müshil olarak etkilidir. Şeker hastalığına karşı da kullanılır.
• Taflan: Yapraklardan elde edilen taflan suyu öksürük dindirici olarak kullanılır.Taze meyveleriyse meyve olarak yenilmektedir. Kurutulmuş meyvelerinin tohumlarıysa şeker hastalığına karşı kullanılır.Tâze meyveleri taş düşürücü olarak da kullanılmaktadır.
• Tarçın: Ruhi sıkıntıları giderir. Sürmenajda faydalıdır. Kalbi kuvvetlendirir. İştah açar, hazmı kolaylaştırır.
• Tere: İştah açar. Hazmı kolaylaştırır. Bronşları temizler, öksürük söktürür. İdrar söktürür, böbrekleri ve idrar yollarını temizler. Kanser, anemi ve lif hastalıklarına karşı etkili. Tere kanserle savaşan sebzelerin arasında olduğu gibi aynı zamanda en fazla kalsiyum, demir ve folik asit içerenlerin başında geeliyor. Tere gibi yeşil sebzeler yiyen kadınların, life ilişkin hastalıklara yakalanma riskleri daha az.
• Üzerlik : Bağırsak kurdundan prostata, hemoroitten karın ağrısına pek çok hastalığa iyi gelmektedir.
• Yenibahar: Damar sertliğini önler. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve bağırsak gazlarını giderir.
• Yılan yastığı: Ateşi düşürür. Terletir, vücuda rahatlık verir. Sinirleri uyarır.
• Yosun: Haşlaması bağırsak kurtlarını döker. Saçlar yikanırsa kuvvetlendirir.
• Yulaf: Çocukların hazım güçlüklerini giderir. Bedeni ve ruhi yorgunlukları giderir. Kandaki şeker miktarını azaltır
• Zahter : Saturejae hortensis Şeker hastalığına karşı kullanılır.
• Zencefil: İştah açar. Kusmayı önler. Bağırsak bozukluklarını giderir.
• Zerdeçal: Mîdevî ve gaz söktürücü etkiye sâhiptir.
• Zeytin : Zeytinyağı, safrayı artırır. Karaciğeri çalıştırır. Karaciğer ağrılarını keser. Sarılıkta faydalıdır. Yaprak ve kabukları yüksek tansiyonu düşürür. Kandaki şeker miktarını düşürür. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur.
• Zulumba : Rhizoma Zedoariae İştah açıcı, uyarıcı, idrar artırıcı, balgam ve gaz söktürücüdür. |